Τι Είναι Ενσυνειδητότητα Και Τι Σημαίνει Για Εσένα (1ο Μέρος)


Σας έχει συμβεί να οδηγείτε το αυτοκίνητο πηγαίνοντας κάπου και φτάνοντας στον προορισμό σας να συνειδητοποιείτε ότι δεν θυμάστε τίποτα από την διαδρομή; Ή, αρχίζετε να τρώτε ένα πακέτο πατατάκια και ξαφνικά κάποια στιγμή, διαπιστώνετε ότι το μόνο που είχε απομείνει στα χέρια σας είναι ένα άδειο πακέτο;

Στους περισσότερους από εμάς έχει συμβεί!


Αυτά, είναι μερικά κοινά παραδείγματα απουσίας συνειδητότητας ή α-συνειδητότητας. Μιας νοητικής κατάστασης που συχνά αναφέρεται και ως "αυτόματος πιλότος". Όταν "γλιστράμε" στον αυτόματο πιλότο -και έρευνα δείχνει ότι ο ανθρώπινος νους "ταξιδεύει" κατά μέσο όρο 47% του ξυπνητού χρόνου-, η προσοχή μας απορροφάται σε κρίσεις, αναμνήσεις και φαντασιώσεις και δεν είμαστε πλέον στο παρόν συνειδητά και άρα, στην πραγματική εμπειρία μας. Μερικοί επιστήμονες μάλιστα, μιλούν για τον αυτόματο πιλότο ως μια ονειρική κατάσταση, γιατί απλά δεν είμαστε πλήρως "εκεί" εκείνη την στιγμή.


Σε αυτόν τον υπέρ-συνδεδεμένο και ευμετάβλητο πλέον κόσμο που ζούμε, είναι πολύ εύκολο να "χάσουμε" τον εαυτό μας στον "αυτόματο πιλότο" για μεγάλο μέρος της ημέρας...κάθε ημέρα. Ζώντας με τον τρόπο αυτό, συχνά παραβλέπουμε νέα δεδομένα, αδυνατούμε να "ακούσουμε" το σώμα μας και πολύ συχνά, παγιδευόμαστε σ' ένα αντιδραστικό τρόπο σκέψης και συμπεριφοράς που συνήθως είναι δυσλειτουργικός και αναποτελεσματικός.


Όντας στον αυτόματο πιλότο, έχουμε επίσης τη τάση να χανόμαστε στο "κάνω" και να βρισκόμαστε συνεχώς σε μια κατάσταση έντασης και σωματικής υπερδιέγερσης, πασχίζοντας να τα κάνουμε όλα και όπως "πρέπει". Σε αυτή την κατάσταση λειτουργίας, είμαστε ευάλωτοι στο άγχος, την ανησυχία, την σωματική εξουθένωση αλλά και την κατάθλιψη. Η ίδια έρευνα δείχνει επίσης ότι στην πραγματικότητα, όσο περισσότερο το μυαλό μας δεν είναι στο παρόν, τόσο λιγότερο ευτυχισμένοι είμαστε.

Τι είναι λοιπόν η Ενσυνειδητότητα (Mindfulness);

Ενσυνειδητότητα, επίγνωση ή mindfulness, είναι το αντίθετο της α-συνειδητότητας. Σημαίνει ότι βγαίνουμε από τον αυτόματο πιλότο και ανακτούμε αρχικά τον έλεγχο της προσοχής, και τελικά, της ζωής μας. Ενσυνειδητότητα σημαίνει ότι έχουμε συνειδητή γνώση των αισθήσεων του σώματος, των σκέψεων και των συναισθημάτων μας. Η προσέγγιση της εμπειρίας μας με ενσυνειδητότητα, περιλαμβάνει επίσης την μη-κριτική, που σημαίνει ότι παρατηρούμε τις αισθήσεις, σκέψεις και τα συναισθήματά μας με στάση αμερόληπτου μάρτυρα - χωρίς να τα αποδεχόμαστε ή να τα απορρίπτουμε. Απλά τα παρατηρούμε με φιλική περιέργεια και αποδοχή.


Ο πρωτοπόρος επιστήμονας και δημιουργός του παγκόσμια αναγνωρισμένου προγράμματος Μείωση Άγχους Μέσω Ενσυνειδητότητας (MBSR) Jon Kabat Zinn, ορίζει την ενσυνειδητότητα ως εξής: "Η με πρόθεση παρατήρηση της εμπειρίας μας στο παρόν, χωρίς κριτική" και με φιλική περιέργεια. Ο ορισμός αυτός, μας επιτρέπει να δούμε επίσης και ποια είναι τα "συστατικά", οι επιμέρους δεξιότητες της ενσυνειδητότητας . Μέσα από αυτό τον ορισμό, ο Jon Kabat Zinn μας δείχνει ότι υπάρχουν τρεις συγκεκριμένοι τρόποι με τους οποίους η προσοχή μας αλλάζει επίπεδο, όταν την χρησιμοποιούμε με ενσυνειδητότητα.



Ας τα πάρουμε με την σειρά:


1. Παρατήρηση

Η πρώτη δεξιότητα της ενσυνειδητότητας, είναι η με πρόθεση εστίαση και παρατήρηση της εμπειρίας μας - γύρω μας και μέσα μας. Όταν είμαστε σε κατάσταση άγχους ή στον “αυτόματο πιλότο”, η προσοχή μας χάνεται σε μια συνεχή ροή αρνητικών σκέψεων, είτε απομακρύνεται από αυτό που κάνουμε ή βιώνουμε στο παρόν. Όταν φέρουμε προσοχή στην άμεση εμπειρία μας, βγαίνουμε από αυτό το “τρένο” σκέψεων, αποκτώντας περισσότερη γαλήνη και πνευματική διαύγεια.


2. Παρόν

Αν αφήσουμε τον νου ανεξέλεγκτο, συνήθως προτιμά να περιπλανιέται μακριά από την παρούσα στιγμή. Είτε "αναμασά" το παρελθόν, είτε προβάλει σενάρια και κάνει υποθέσεις (συνήθως δυσοίωνες) για το μέλλον. Με άλλα λόγια, σπάνια είμαστε πλήρως συνειδητοί στο παρόν.

Η ενσυνείδητη προσοχή ωστόσο είναι πλήρως εστιασμένη στην εμπειρία μας στο εδώ και το τώρα. Αποδεσμευόμαστε έτσι από την ένταση που προκαλεί η τάση του νου να θέλει τα πράγματα να είναι διαφορετικά και αντί αυτού, αποδεχόμαστε την παρούσα στιγμή, ακριβώς όπως είναι. Γιατί ούτως ή άλλως, είναι ήδη εδώ!


3. Χωρίς Κριτική

Με την ενσυνειδητότητα, σκοπός δεν είναι να αλλάξουμε, καταστείλουμε ή απωθήσουμε τις σκέψεις ή τα συναισθήματά μας. Αυτό που κάνουμε είναι να δώσουμε προσοχή και να παρατηρούμε την τρέχουσα εμπειρία μας, όπως αυτή προκύπτει, χωρίς να την κρίνουμε, να την αναλύσουμε ή την αξιολογούμε κατά οποιονδήποτε τρόπο, περιλαμβανομένων και των ίδιων των σκέψεων και συναισθημάτων μας.


Η ενσυνειδητότητα μας επιτρέπει να γίνουμε παρατηρητές των φαινομένων, που μέσω της προσοχής μας εισέρχονται στο πεδίο της συνειδητότητας, χωρίς να εμπλακούμε ή παρασυρθούμε στη ροή τους. Με αυτόν τον τρόπο είναι λιγότερο πιθανό να αντιδράσουμε αυτόματα με βάση το συνήθη τρόπο συμπεριφοράς μας. Έτσι, μας δίνεται η ευκαιρία για διαφορετικές και πιο επιδέξιες συμπεριφορές, έχοντας περισσότερες επιλογές και τελικά, πραγματική ελευθερία στη ζωή μας.

-Τέλος 1ου Μέρους-

-----------------------------------------

Αναπτύξτε τις βασικές δεξιότητες της ενσυνειδητότητας, μέσω του προγράμματος "Ενσυνειδητότητα: Δεξιότητες Ευημερίας & Απόδοσης" σε γκρουπ ή ατομικά .


2ο Μέρος

4,128 views

Οι υπηρεσίες (προγράμματα, σεμινάρια, εργαστήρια)  που περιγράφονται σε αυτό το δικτυακό τόπο είναι ψυχοεκπαιδευτικές, απευθύνονται σε ηλικίες άνω των 16 ετών (αναλόγως δραστηριότητας) και σε καμία περίπτωση δεν αποτελούν υποκατάστατο ιατρικής ψυχικής φροντίδας, επαγγελματικής ιατρικής περίθαλψης ή ιατρικά ενδεδειγμένης φαρμακευτικής θεραπείας.

  • Facebook Social Icon
  • YouTube Social  Icon